Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.



Przyspieszone topnienie lodu na Grenlandii

11 sierpnia 2006, 12:48

Według amerykańskich badaczy prowadzonych przez Chińczyka Chena Jianli, grenlandzka czasza lodowa, druga pod względem wielkości na świecie, topi się teraz niemal trzy razy szybciej niż w ciągu 5 zeszłych lat.


Seks i reklama

22 lutego 2007, 12:26

Drogi reklamodawco, jeśli chcesz, by telewidz zapamiętał markę twoich towarów, unikaj nadawania spotów podczas programów naszpikowanych seksem. Okazuje się bowiem, że przy takim kontekście ludzie dużo rzadziej potrafią sobie przypomnieć, co było reklamowane, niż przy programie neutralnym.


Połowa ma, połowa nie

1 grudnia 2007, 00:40

Kiedyś elitarne, dziś stają się powszechne nawet w krajach niezbyt zamożnych. Mowa o aktywnych telefonach komórkowych – według danych firmy Informa, ich liczba właśnie sięgnęła 3,3 miliarda, co statystycznie daje jedną komórkę na dwóch mieszkańców Ziemi.


Neurony w korze mózgowej myszylicencja: Creative Commons

Mała różnica, duży mózg

8 czerwca 2008, 22:21

Nikt nie wie dokładnie, dlaczego ludzki mózg działa tak wydajnie w porównaniu do innych gatunków. Brytyjscy naukowcy proponują hipotezę, zgodnie z którą sekretem sprawności naszego układu nerwowego jest stopień złożoności synaps - połączeń pomiędzy neuronami.


Gorzka czekolada zapobiega przejadaniu

12 grudnia 2008, 10:25

Jak nie przytyć w czasie Bożego Narodzenia? Jeśli ktoś naprawdę nie może się oprzeć i musi spróbować wszystkich 12 wigilijnych potraw w dużych ilościach, powinien najpierw sięgnąć po gorzką czekoladę. Badacze z Uniwersytetu Kopenhaskiego odkryli bowiem, że zapewnia ona uczucie sytości na dłuższy czas niż jej mleczna wersja, zmniejszając ochotę na słodkie, słone i tłuste pokarmy.


Polacy współpracują z największymi

20 lipca 2009, 09:46

Polska firma ArcaBit, producent marki ArcaVir, nawiązała współprace z międzynarodowymi firmami: AVG, Sophos i Symantec. Ma ona polegać na wymianie próbek szkodliwych obiektów, którą ArcaBit będzie prowadził z każdą z wymienionych firm.


Skan mózgu za pomocą fMRI

Wytrenuj sobie mózg zwycięzcy

8 kwietnia 2010, 07:16

Co wspólnego może mieć Whoopi Goldberg z neurobiologią? Ależ bardzo wiele, tak twierdzą Jeff Brown i Mark Fenske, autorzy pracy „Mózg zwycięzcy". Wykorzystując psychologię i rezonans magnetyczny mózgu postanowili oni zbadać, jak działa umysł osoby sukcesu. Oraz jak go takiego działania nauczyć.


Smartfon

Komórka zamiast superkomputera

8 września 2010, 15:50

Moc obliczeniowa superkomputerów pozwala na rozwiązywanie bardzo złożonych problemów inżynieryjnych. Co jednak, kiedy istnieje potrzeba takich obliczeń w terenie? Inżynierowie MIT pokazali technologię, która pozwoli posłużyć się smartfonem zamiast superkomputera.


Pierwszy na świecie przeszczep krtani i tchawicy

21 stycznia 2011, 13:03

Pięćdziesięciodwuletnia Brenda Jensen może mówić po raz pierwszy od 11 lat, kiedy to podczas operacji uszkodzono jej krtań. Ostatnio przeszła pierwszy na świecie zabieg jednoczesnego przeszczepienia krtani i tchawicy. Była to jednocześnie druga operacja przeszczepienia krtani; poprzednia miała miejsce w Cleveland Clinic w 1998 r.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk